Nie każdy prezent musi trafić w gust, a rozczarowanie nie oznacza braku wdzięczności. W momencie wręczenia najważniejsza jest intencja darczyńcy i szacunek dla relacji, nie sam przedmiot. Później można dyskretnie znaleźć podarunkowi nowe zastosowanie albo spokojnie porozmawiać z bliską osobą o swoich potrzebach.
Jak zachować się w momencie wręczenia prezentu?
Zasady savoir-vivre’u zakładają, że prezent otwieramy przy darczyńcy, a następnie dziękujemy za gest. Dotyczy to także sytuacji, gdy zawartość zupełnie nie odpowiada naszym oczekiwaniom. Widoczne rozczarowanie, krytyka albo komentarz o niepraktyczności rzeczy mogą sprawić przykrość osobie, która chciała zrobić coś miłego.
„Robienie dobrej miny” nie musi oznaczać nieszczerości. To raczej sposób na ochronę uczuć drugiej osoby w niezręcznym momencie. Szczególnie przy dalszej rodzinie lub osobach, z którymi nie łączy nas bliska relacja, lepiej ograniczyć się do uprzejmego podziękowania. Kolejne kroki mogą wyglądać tak:
- Otwórz prezent – nie odkładaj go bez słowa, chyba że sytuacja lub zwyczaje gospodarzy wskazują inaczej.
- Uśmiechnij się – spokojna reakcja pomaga zachować dobrą atmosferę przy wspólnym stole.
- Podziękuj – możesz docenić pamięć, poświęcony czas albo sam gest obdarowania.
- Znajdź pozytyw – jeśli to naturalne, wspomnij o kolorze, wykonaniu lub możliwym zastosowaniu przedmiotu.
W zażyłej relacji można obrócić sytuację w lekki żart, o ile nie będzie on szyderczy. Żart powinien rozładować napięcie, a nie ośmieszyć darczyńcę. Nie komentuj też prezentu negatywnie przy innych osobach. Publiczna krytyka zwykle rani bardziej niż spokojna rozmowa w cztery oczy.
Podziękowanie dotyczy przede wszystkim pamięci i intencji darczyńcy. Nie musisz udawać zachwytu, ale nie musisz też natychmiast oceniać przedmiotu.
Co zrobić z nietrafionym przedmiotem po fakcie?
Gdy emocje opadną, możesz zdecydować, czy rzecz da się wykorzystać, wymienić albo przekazać komuś, komu rzeczywiście się przyda. Najważniejsza pozostaje dyskrecja. Nie chodzi o ukrywanie „problemu”, lecz o to, by sposób zagospodarowania prezentu nie stał się dla darczyńcy źródłem upokorzenia.
Możliwe rozwiązania zależą od rodzaju podarunku, jego stanu oraz stopnia bliskości z osobą, która go wręczyła:
- Zwrot – jeśli darczyńca dołączył paragon i sam dopuszcza taką możliwość, można zwrócić rzecz zgodnie z zasadami sklepu. W przypadku zakupów internetowych szczegóły zależą od rodzaju transakcji i obowiązujących warunków.
- Wymiana – przy bliskiej osobie można ustalić wymianę, zwłaszcza gdy problemem jest rozmiar, powtórzony produkt albo niedopasowany wariant. Najlepiej najpierw porozmawiać z darczyńcą.
- Podarowanie komuś innemu – rzecz może dostać drugie życie w innym kręgu znajomych. Nie przekazuj jej osobie, która zna darczyńcę lub mogłaby przypadkiem oddać ją z powrotem.
- Sprzedaż – to rozsądne rozwiązanie w przypadku wartościowego, lecz niepotrzebnego przedmiotu. Wybierz miejsce, którego darczyńca prawdopodobnie nie obserwuje, i nie reklamuj ogłoszenia na swoim profilu społecznościowym.
- Akcja charytatywna – jeśli rzecz jest sprawna i może komuś pomóc, przekaż ją organizacji przyjmującej takie dary.
Szczególnej ostrożności wymagają przedmioty spersonalizowane, na przykład z dedykacją, grawerem lub inicjałami. Ich odsprzedaż czy przekazanie dalej może być trudniejsze, a czasem bardziej stosowne będzie zachowanie ich z powodów sentymentalnych. Nie każdy prezent musi też zostać natychmiast zagospodarowany. Możesz odłożyć decyzję i wrócić do niej później.
Jak rozmawiać o prezentach w rodzinie?
Inaczej reaguje się na podarunek od dalekiego krewnego, a inaczej na kolejny nietrafiony prezent od rodzica, partnera czy osoby, z którą mieszka się na co dzień. W pierwszym przypadku uprzejmość i dyskrecja zwykle wystarczą. W bardzo bliskiej relacji szczera rozmowa może natomiast uchronić obie strony przed powtarzaniem tej samej sytuacji.
Rozmowę najlepiej przeprowadzić poza świętami i bez tonu pretensji. Zamiast mówić „zawsze kupujesz mi rzeczy, których nie potrzebuję”, opisz własne preferencje: „Cieszę się, że o mnie myślisz. Ostatnio bardziej przydałyby mi się rzeczy związane z…”. Takie sformułowanie docenia gest, a jednocześnie przekazuje konkretną informację.
Pomocne mogą być proste sposoby komunikowania potrzeb:
- Lista życzeń – przygotuj kilka propozycji w różnych cenach i zaznacz, że lista ma ułatwić wybór, a nie narzucać zakup.
- Luźne sugestie – wspominaj przed okazją o książce, kosmetyku, hobby albo doświadczeniu, które naprawdę cię interesuje.
- Rozmowa o zasadach – w rodzinie można ustalić limit wydatków, losowanie osób albo prezenty użytkowe zamiast przypadkowych niespodzianek.
- Szczerość z bliskimi – rodzicowi lub partnerowi możesz powiedzieć wprost, że wolisz wymianę albo wspólny wybór, jeśli podarunek nie pasuje.
Nie oznacza to, że każda rodzinna okazja musi zostać pozbawiona elementu niespodzianki. Chodzi raczej o stworzenie darczyńcy wskazówek. Nikt nie ma obowiązku domyślać się naszych potrzeb, a jasna informacja często jest życzliwsza niż późniejsze udawanie zachwytu.
Dlaczego warto zachować klasę?
Nietrafiony prezent jest tylko przedmiotem. Sam gest mówi natomiast, że ktoś o nas pamiętał i chciał sprawić nam przyjemność. Możesz przyjąć podarunek z wdzięcznością, a później rozsądnie zdecydować o jego dalszym losie. W relacjach z dalszą rodziną najlepiej postawić na uprzejmość i dyskrecję, a z najbliższymi – na spokojną, życzliwą szczerość.
